Dunyoning eng yirik ҳарбий бюджетга эга давлатлари 💰

Стокҳолм тинчликни ўрганиш халқаро институти (SIPRI) тақдим этган янги ҳисоботга кўра, 2021 йилда жаҳон миқёсида ҳарбий харажатлар миқдори рекорд кўрсаткич қайд этиб, тарихда биринчи марта 2 триллион доллардан ошди ва 2 113 миллиард долларни ташкил қилди. Мудофаа соҳасига энг кўп маблағ йўналтирган етакчи бешта давлат қаторига АҚШ, Хитой, Ҳиндистон, Буюк Британия ва Россия киритилди. Ушбу мамлакатларнинг ҳарбий бюджетлари умумий ҳисобда глобал харажатларнинг 62 фоизини қамраб олади.

Дунёда мудофаа харажатлари бўйича АҚШ яққол етакчилик қилмоқда. Мазкур мамлакатда 2021 йилги ҳарбий харажатлар 801 миллиард долларни ташкил этган бўлса-чи, бу кўрсаткич 2020 йилга нисбатан 1,4 фоизга камайган. Сўнгги ўн йилликда Вашингтон маъмурияти қурол-яроғ харид қилишни бироз қисқартириб, ҳарбий тадқиқотлар ва янги ишланмаларга сармояларни оширган. Мутахассисларнинг фикрича, бу ҳолат АҚШ армиясининг рақобатчилар олдида технологик устунликка эришиши ҳамда янги авлод технологияларига кўпроқ эътибор қаралаётганидан далолат беради.

Хитой эса ҳарбий бюджетини кетма-кет 27 йил давомида ошириб келаётган ҳолда, SIPRI рейтингида иккинчи ўринни эгаллаб турибди. Пекин 2021 йилда армияни модернизация қилиш учун қарийб 293 миллиард доллар сарфлаган. Бу кўрсаткич олдинги йилга нисбатан 4,7 фоизга кўпдир. Шунга қарамай, Хитойнинг ялпи ички маҳсулоти ўсгани сабабли, мудофаа харажатларининг ЯИМдаги улуши 1,7 фоизгача пасайган. Бу йилги бюджет мамлакатнинг 2025 йилгача мўлжалланган беш йиллик режасининг бошланишига тўғри келиб, аэрокосмик ва янги технологиялар соҳасида ҳамкорликни кучайтиришга қаратилган.

Рўйхатнинг кейинги ўринларидан Ҳиндистон ва Буюк Британия жой олди. Хусусан, Ҳиндистоннинг ҳарбий харажатлари 2021 йилда 0,9 фоизга ошиб, 76,6 миллиард долларга етган бўлса, Буюк Британиянинг мудофаа бюджети 68,4 миллиард долларни ташкил қилди. Умуман олганда, Россия билан биргаликда мазкур бешта давлат жаҳон ҳарбий бозорининг асосий қисмини шакллантирмоқда.