Noqonuniy qurilmalar qonuniylashtirilishi mumkin 🏢

O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlis Qonunchilik palatasining Agrar va suv xo‘jaligi masalalari qo‘mitasida 2024-yil 22-fevral kuni muhim qonun loyihasi dastlabki tarzda ko‘rib chiqildi. "O‘zboshimchalik bilan egallab olingan yer uchastkalari hamda ularda qurilgan binolar va inshootlarga bo‘lgan huquqlarni e’tirof etish to‘g‘risida"gi qonun loyihasining muhokamasi mamlakatdagi dolzarb masalalardan biriga bag‘ishlandi.

Majlisda ta’kidlanishicha, 2018-yilda tegishli Prezident farmoniga asosan o‘tkazilgan bir martalik umummilliy aksiya doirasida ruxsatnomasiz qurilgan uylar uchun kadastr hujjatlari rasmiylashtirilib, 621 mingdan ortiq fuqaroning mulk huquqi e’tirof etilgan edi. Shunga qaramay, hozirgi kunda ham tegishli ruxsatnomasiz bunyod etilgan uylari uchun mulk huquqini belgilovchi qonuniy qarorni kutayotgan fuqarolar soni 126 ming nafardan oshib ketgan.

Shuningdek, bog‘dorchilik va uzumchilik shirkatlari hududlarida bunyod etilgan uylar, kichik sanoat zonalari hududidagi tadbirkorlik subyektlarining binolari va inshootlariga nisbatan fuqarolarning mulk huquqlari ko‘p hollarda e’tirof etilmayotgani qayd etildi. Shundan kelib chiqib, o‘zboshimchalik bilan egallangan yerlarda yoki mahalliy hokimiyat qarorisiz qurilgan obyektlarga nisbatan huquqlarni belgilashning aniq asoslari va tartibini belgilash zarurati yuzaga kelgan.

Yangi qonun loyihasida yer uchastkasi va undagi imoratga bo‘lgan huquqni, shuningdek, xususiy uy qurilgan o‘zboshimchalik bilan egallangan yerga nisbatan ijara huquqini e’tirof etish tartibi belgilanmoqda. Bundan tashqari, bog‘dorchilik shirkatlari hududidagi turar joylar egallagan yer uchastkalari bo‘yicha ijara huquqlarini e’tirof etish asoslari ham kiritilgan.

Hujjatda yer fondi toifasini o‘zgartirish, mol-mulkka bo‘lgan huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish hamda ijara huquqi asosidagi yerni xususiylashtirish tartiblari ham o‘z aksini topgan. E’tiborli jihati shundaki, o‘zboshimchalik bilan egallangan yer va imoratlarga bo‘lgan huquqlar e’tirof etilgan taqdirda, shaxslar ma’muriy javobgarlikdan ozod qilinishi ko‘zda tutilmoqda.

Mas’ullarning ta’kidlashicha, ushbu qonun loyihasining qabul qilinishi fuqarolar va tadbirkorlarning yer uchastkalari hamda ulardagi ko‘chmas mulklarga bo‘lgan huquqlarini huquqiy jihatdan rasmiylashtirish uchun mustahkam asos yaratadi. Ayni paytda mazkur qonun loyihasi yuzasidan muhokamalar davom etmoqda.