Xitoy GPS'siz ishlaydigan yangi dron texnologiyasini yaratdi 🛰

Xitoylik mutaxassislar global navigatsiya sun’iy yo‘ldosh tizimlari, jumladan GPS va GLONASS signallari to‘silgan yoki umuman mavjud bo‘lmagan og‘ir sharoitlarda ham uchuvchisiz uchish apparatlarining samarali ishlashini ta’minlaydigan yangi texnologiyani ishlab chiqishdi. Ushbu yondashuv "image-based visual servoing" (IBVS) deb nomlanuvchi vizual boshqaruv uslubiga hamda maxsus tezlik kuzatuvchisiga asoslangan bo‘lib, u dinamik obyektlarni aniq kuzatish imkonini beradi.

Mazkur metodning asosiy o‘ziga xos jihati virtual kamera yordamida dron tasviri dinamikasini soddalashtirish va ajratib olishdan iborat. Shuningdek, tadqiqot davomida harakatlanuvchi nishonning oldindan aytib bo‘lmaydigan tezligi va aylanishlari keltirib chiqaradigan noaniqliklar ham hisobga olingan. Mutaxassislar tomonidan yaratilgan yangi tasvir chuqurligi modeli IBVS tizimiga har xil yo‘nalishlarda aylanayotgan nishonlarni ham muvaffaqiyatli kuzatish imkonini beradi, bu esa trayektoriyaning silliqligini ta’minlaydi.

Tizimdagi eng muhim yangiliklardan biri bu tezlikni o‘lchash zaruriyatini yo‘qotuvchi va shovqinli o‘lchovlar ta’sirini kamaytiruvchi maxsus tezlik kuzatuvchisining qo‘llanilishidir. Tashqi muhitdan kelib chiqadigan kutilmagan xalaqitlarni zararsizlantirish maqsadida esa maxsus integral filtr joriy etilgan. Olimlar Lyapunov usuli yordamida ham tezlik kuzatuvchisining, ham IBVS boshqaruvchisining turg‘unligini sinchkovlik bilan tahlil qilishgan.

O‘tkazilgan ko‘p bosqichli tajribalar va taqqoslash modellari natijalari ushbu metodning turg‘unligi hamda turli xalaqit larga nisbatan chidamliligini ko‘rsatdi. Garchi mazkur texnologiyaning asosiy tamoyillari o‘tgan asrning saksoninchi yillaridan beri ma’lum bo‘lsa-da, zamonaviy sensorlar va takomillashtirilgan algoritmlarning qo‘shilishi robotlarga murakkab vazifalarni bajarishda yordam bermoqda.

Kutilishicha, ushbu innovatsion funksionallik elektron urushlar keng tarqalayotgan hozirgi davrda harbiy dronlarda faol qo‘llaniladi. Shunga qaramay, hujum qilish bo‘yicha yakuniy qarorni qabul qilish jarayonida aksariyat hollarda inson aralashuvi hali ham talab etiladi. Ushbu ilmiy tadqiqot bilan qiziquvchilar «Engineering» jurnali orqali batafsil tanishishlari mumkin.