Jahon tarixini o'zgartirgan Temurning fillari 🐘

Tarix davomida inson va hayvonlar orasidagi aloqalar ko'pincha manfaatlar va turli ehtiyojlarga asoslangan bo'lib, hayvonlar hatto janglarda ham faol ishlatilgan. Shunday misollardan biri Amir Temurning jangovar fillari hisoblanadi. Timuriylar davlatining asoschisi bo'lgan Temur Hindistonda duch kelgan bu hayvonlarni o'z armiyasiga qabul qilib, ularni qudratli hujum vositasiga aylantirgan edi.

1398 yil 17 dekabrda Dehli sultonligi bilan bo'lgan to'qnashuvda Timuriylar o'qlar ham yiqita olmaydigan yuzlab fillar bilan yuzma-yuz kelishgan. Shunda Temur o'ziga xos taktikani qo'llab, barcha tuyalarni zanjirlar bilan bog'latgan va ularning ustiga yonuvchi materiallar orttirilishini buyurgan. Fillar hujumga o'tganda tuyalardagi materiallar yoqib yuborilgan. O'z qarshisida o't halqasini ko'rgan fillar qo'rqib ortga qochgan va Dehli qo'shinini sarosimaga solib qo'ygan. Natijada Timuriylar qisqa vaqt ichida g'alaba qozonishgan.

Bu usuldan qattiq ta'sirlangan Temur fillarni o'z qo'shiniga olgan. Ularni boshqarish uchun turklar, parvarish qilish uchun hindular tanlangan. Hujumlardan himoya qilish uchun fillarning tana qismlari zirhlar bilan qoplangan va ustiga maxsus o'rindiqlar o'rnatilgan. Shu tariqa bu hayvonlar harbiy sahnaga chiqqan.

Keyinchalik bu kuch Anqara jangida hal qiluvchi rol o'ynagan. Usmonli sultoni I. Boyazid Anadolu beyliklarini o'ziga bo'ysundirib, keng hududlarni egallagan bir paytda, Temur ham Osiyo bo'ylab yurish qilib Anqoraga kelgan edi. O'rtadagi ziddiyatlar va yozishmalardan so'ng ikki buyuk kuch Anqara jangida to'qnash kelgan va Temurning fillari bu jang natijasiga hal qiluvchi ta'sir ko'rsatgan.