Elektromobillarda yangi batareya davri 🔋

Kelgusida elektromobillarni xarid qilishda foydalanuvchilarga turli masofalar va narx darajalariga mos keladigan batareya imkoniyatlari taqdim etiladi. Hozirning oʻzidayoq bitta modeldagi avtomobilni ham NMC, ham LFP akkumulyatorlari bilan xarid qilish mumkin. Kelgusi yillarda esa bozordagi batareya turlari ikkitadan beshtagacha ortishi kutilmoqda va ularning har biri muayyan foydalanish sohalariga moslashadi.

Avtomobil ishlab chiqaruvchilar uchun eng asosiy mezonlardan biri bu arzon narx hisoblanadi. Sodyum-ion batareyalar xarajat jihatidan eng arzon variant sanalib, energiyani eng koʻp saqlaydigan turkumga kirmaydi. Shu sababli, quvvati past boʻlishiga qaramay, ularni 300 km gacha cheklangan masofaga yoki 30-40 kilovat-soat sigʻimga ega shahar elektromobillarida ishlatish maqsadga muvofiq boʻladi. Shahar sharoitida tez-tez quvvatlash imkoniyati mavjudligi bois bu turdagi akkumulyatorlar vazn va samaradorlikdan koʻra qulay narxi bilan ustunlik qiladi.

Oʻrta oʻlchamdagi va standart masofali transport vositalarida esa litiy-temir-fosfat batareyalari uzoq vaqt davomida asosiy tanlov boʻlib qolishi kutilmoqda. Sodyum-ion variantlarga qaraganda yuqoriroq energiya zichligiga ega boʻlgani bois, LFP batareyalari narxni keskin oshirmagan holda ularning hajmi va ogʻirligini kamaytiradi. Hozirgi kunda 75-80 kilovat-soatlik paketlarda qoʻllanilayotgan ushbu texnologiya evaziga avtomobillar taxminan 500 kilometrlik masofani bosib oʻta oladi.

Agar xaridorga uzoq masofaga harakatlanuvchi transport kerak boʻlsa, nikel, marganets va kobalt aralashmasidan iborat NMC batareyalari tanlanadi. Tarkibida noyob elementlar koʻp boʻlgani sababli ular LFP'ga qaraganda qimmatroq turadi, biroq bu holat ularning energiya zichligini ham oshiradi. Odatda 75-80 kilovat-soatdan yuqori hajmdagi batareyalarda aynan shu tur qoʻllanilib, ularning taxminiy masofasi 600-700 kilometrni tashkil qilishi mumkin.

Toʻliq qattiq holatdagi akkumulyatorlardan oldin avtomobil bozoriga yarim qattiq holatdagi batareyalar kirib kelishi kutilmoqda. Ulardagi suyuq elektrolit miqdori odatiy 10 foizdan 5 foizgacha kamaytirilgan boʻlib, mazkur texnologiya hozircha ham LFP, ham NMC asosida alohida ishlab chiqilmoqda. Ushbu yarim qattiq modellar ommalashganidan bir necha yil oʻtibgina toʻliq qattiq holatdagi batareyalarga ega qimmatbaho modellar yuqori segmentda paydo boʻla boshlaydi.