📈 Inflyatsiya prognozi ijobiy bo'lib qolmoqda

Moliya vazirligi e'lon qilgan avgust oyi iqtisodiy sharhiga ko'ra, mamlakatda inflyatsiyaning kelgusidagi traektoriyasi bo'yicha ijobiy kutishlar saqlanib qolmoqda. Bunga asosiy sabab sifatida qulay musson yomg'irlari va Xarif ekinlarini ekish jarayonlarining muvaffaqiyatli kechayotgani ko'rsatildi. Ushbu omillar bazaviy inflyatsiyaning mo'tadilligi bilan birgalikda narxlarni nazorat ostida saqlashga yordam berishi ta'kidlandi.

Rasmiy ma'lumotlarga ko'ra, avgust oyida chakana inflyatsiya darajasi 3,65 foizga yetgan. Garchi sabzavot va dukkakli mahsulotlar narxi ikki xonali raqamlar bilan oshgan bo'lsa-da, Iste'mol narxlari indeksiga asoslangan chakana inflyatsiya ketma-ket ikkinchi oy Markaziy bankning 4 foizlik median maqsadidan past darajada qoldi. Eslatib o'tamiz, iyul oyida bu ko'rsatkich besh yillik eng past daraja bo'lgan 3,6 foizni tashkil etgan edi. O'tgan yilning avgust oyida esa umumiy inflyatsiya 6,83 foizga teng bo'lgan.

Hisobotda don mahsulotlari, go'sht va baliq, sut, shakar hamda ziravorlar kabi asosiy oziq-ovqat mahsulotlari narxlarining o'sish sur'ati pasaygani ma'lum qilindi. Biroq kartoshka va piyoz qimmatlashgani sababli sabzavot narxlari oshgan. Avgust oyida oziq-ovqat inflyatsiyasi 5,7 foizni tashkil etib, iyul oyiga nisbatan biroz o'sgan bo'lsa-da, moliyaviy yilning birinchi choragidagi 8.9 foizlik ko'rsatkichdan sezilarli darajada past bo'ldi. Yoqilg'i va yorug'lik guruhidagi inflyatsiya esa ketma-ket o'n ikkinchi oy davomida deflyatsiya zonasida qolishda davom etdi.

Shu bilan birga, vazirlik yomg'irning hududlar bo'yicha notekis taqsimlanishi ayrim mintaqalarda qishloq xo'jaligi hosildorligiga ta'sir ko'rsatishi mumkinligini bildirdi. Biroq jiddiy iqlimiy xatarlar bo'lmasa, qishloq aholisining daromadlari va talabi oshib, oziq-ovqat inflyatsiyasi yumshoqroq bo'lishi kutilmoqda. Davlat xarajatlarining ortishi va qishloq iqtisodiyotining mustahkamlanishi hisobiga keyingi choraklarda umumiy o'sish barqaror bo'lishi prognoz qilinmoqda.

Hisobotda joriy moliyaviy yil uchun YaIMning 6.5-7 foizlik o'sish prognozi saqlanib qolganiga qaramamay, shaharlarda iste'mol sekinlashish alomatlari sezilayotgani qayd etildi. Xususan, aprel-avgust oylarida avtomobillar savdosining kamayishi shundan dalolat beradi. Shuningdek, yuqori transport xarajatlari hindistonlik tadbirkorlarning eksportini oshirishdagi asosiy to'siqlardan biri ekani aytildi. Avgust oyida Hindiston tovarlari eksporti ketma-ket ikkinchi oy pasaygan bo'lib, buni savdogarlar yuk tashish narxining oshishi, Xitoydagi iqtisodiy sekinlashuv hamda Yevropa va AQShdagi retsessiya tendentsiyalari bilan izohlashdi.

Shahar joylarida avtomobillar va kundalik iste'mol mollar savdosining joriy pasayishi bayram mavsumining boshlanishi bilan vaqtinchalik holat bo'lishi mumkinligi, biroq talabdagi bunday zaiflik belgilarini diqqat bilan kuzatib borish lozimligi ta'kidlandi. Iqtisodiyot 2021 va 2024 moliyaviy yillar oralig'ida 27 foizga kengayib, pandemiyadan keyingi pasayishni to'liq qoplagani ma'lum qilindi. Iyun choragidagi 6.7 foizlik o'sish ham qishloq xo'jaligidan tashqari tarmoqlardagi keng qamrovli tiklanish evaziga ta'minlangan.