🤖 Sun'iy intellekt bozorini kimlar boshqarmoqda?

Sun'iy intellekt texnologiyalarini jadal rivojlantirish va uning ustidan nazorat o'rnatish kimning qo'lida bo'lishi kerakligi borasida yangi munozaralar boshlandi. Ushbu bahslar Anthropic kompaniyasi bosh direktori Dario Amodeining maqolasidan keyin yanada kuchaydi. U kuchliroq sun'iy intellekt tizimlarini yaratish jarayonini sekinlashtirish va tartibga solish mexanizmlarini kuchaytirish zarurligini ta'kidlagan edi. Bunga javoban AQSh prezidenti Donald Trump Truth Social tarmog'ida AQSh kompaniyalar ustidan yetarlicha jinoiy va huquqiy nazoratga ega ekanini yozdi. U xavfsizlik haqidagi xavotirlarni faqat Xitoyga xizmat qiluvchi holat sifatida baholab, sun'iy intellekt poygasida g'alaba qozongan davlat barchasini qo'lga kiritishini qo'shimcha qildi.

Hukumatlar misli ko'rilmagan tezlikda rivojlanayotgan ushbu sohani qanday tartibga solish yo'llarini izlayotgan bir paytda, sun'iy intellekt sanoatini harakatga keltirayotgan asosiy kuchlar e'tibor markazida turibdi. Ommaga ko'rinib turgan chat-botlar va yirik til modellari bu ulkan sanoatning faqat ko'rinib turgan qismi xolos. Ularning ostida apparat ta'minoti, infratuzilma va dasturiy ta'minotdan iborat juda katta ekotizim mavjud bo'lib, ular uchta asosiy toifaga bo'linadi.

Birinchi toifa apparat ta'minoti bo'lib, unga fizika chiplarini loyihalashtiruvchi Nvidia, Marvell, AMD, Broadcom va Intel kabi kompaniyalar kiradi. Shuningdek, ushbu dizaynlarni ishlab chiqaruvchi TSMC hamda ma'lumotlar markazlarini quvvat va sovutish uskunalari bilan ta'minlovchi Arista Networks, Vertiv va Eaton kabi infratuzilma firmalari ham shu guruhga tegishli. Ikkinchi toifa bulutli hisoblash quvvatlarini o'z ichiga olib, ularga Alphabet, Microsoft, Amazon va Oracle kabi yirik infratuzilma operatorlari hamda CoreWeave, Lambda va Nebius kabi maxsus provayderlar kiradi.

Uchinchi toifa esa odamlar va biznes foydalanadigan dasturiy ta'minot mahsulotlarini yaratuvchi kompaniyalardir. Ularga OpenAI, Anthropic, xAI, Google DeepMind va Meta AI kabi ilg'or laboratoriyalar, shuningdek Palantir, ServiceNow, Salesforce va Snowflake kabi korporativ sun'iy intellekt firmalari kiradi. Sun'iy intellekt sohasida ishlaydigan eng yirik 10 ta ochiq aksiyadorlik kompaniyasining umumiy bozor qiymati kamida 25 trillion dollarni tashkil etadi. Bu ko'rsatkich AQShdan tashqari barcha davlatlarning yalpi ichki mahsulotidan ham kattadir.