Xitoy ikkita ogʻir qayta foydalaniladigan raketa yaratmoqda 🚀

Xitoy rasmiy idoralari maʼlumotiga ko‘ra, mamlakatda bir vaqtning o‘zida ikkita og‘ir sinvdagi qayta foydalaniladigan raketa-tashuvchi ustida faol ishlar olib borilmoqda. Ushbu loyihalarni Xitoy Aerokosmik fan va texnologiyalar korporatsiyasi (CASC) amalga oshirmoqda. Yangi yaratilayotgan qurilmalarning birinchi bosqich diametri turlicha bo‘lib, ulardan birining o‘lchami to‘rt metrni, ikkinchisiniki esa besh metr atrofida. Mazkur raketa-tashuvchilarning ilk sinov parvozlari mos ravishda 2025 va 2026-yillarga mo‘ljallangan.

Taʼkidlash joizki, qayta foydalaniladigan raketalar faqat davlat korxonasi doirasida cheklanib qolmagan. Xitoyda CASC bilan bir qatorda bir nechta xususiy firmalar ham shunday ishlanmalar bilan shug‘ullanmoqda. Masalan, "Landspace" kompaniyasi 2024-yilning yanvar oyida "Zhuque-3" nomli qayta foydalaniladigan raketasining sakrash sinovlarini muvaffaqiyatli o‘tkazgan edi. Rasmiy bayonotlarda yangi qurilmalarning aniq nomlari keltirilmagan bo‘lsa-da, taxminlarga ko‘ra, besh metrlik raketa boshqariladigan missiyalar uchun mo‘ljallangan "Long March 10" bo‘lishi mumkin.

Ushbu "Long March 10" raketasining oy modifikatsiyasi balandligi 92 metrni tashkil etib, tranzlunar orbitaga 27 tonnagacha yuk yetkazib bera oladi. Aynan shu raketa Xitoyning 2030-yilgacha oyga taykonavtlarni uchirish rejasida asosiy o‘rin tutadi. To‘rt metrlik diametrga ega ikkinchi raketa esa CASC tarkibidagi Shanxay kosmik texnologiyalar akademiyasi tomonidan tayyorlanayotgan bo‘lib, u quyosh-sinxron orbitaga 6500 kilogrammgacha foydali yuk chiqarishga mo‘ljallangan.

Xitoy davlat tuzilmalari nafaqat o‘z loyihalarini rivojlantirmoqda, balki xususiy biznesga ham yordam ko‘rmoqda. Xususan, CASC xususiy kompaniyalarga yirik sinov majmualari, jumladan, raketa dvigatellarini tekshirish stendlaridan foydalanish imkoniyatini taqdim etishni rejalashtirgan. Shuningdek, tijorat uchish maydonchalarini qurishda ham ko‘mak berilishi ko‘zda tutilgan.