🌐 Dunyoning eng yirik mudofaa budjetlari 💰

Stokholm tinchlikni o‘rganish xalqaro instituti (SIPRI) hisobotiga ko‘ra, 2021 yilda global miqyosdagi harbiy xarajatlar ilk bor 2 trillion dollardan oshib, rekord darajadagi 2 113 milliard dollarni tashkil etdi. Ushbu yo‘nalishda eng yirik mablag‘ sarflagan davlatlar qatoriga AQSH, Xitoy, Hindiston, Buyuk Britaniya va Rossiya kirdi. Mazkur beshlikning umumiy xarajatlari butun dunyo bo‘yicha global ko‘rsatkichning 62 foizini tashkil qildi.

Reytingda Qo‘shma Shtatlar yaqqol yetakchi bo‘lib qolmoqda. 2021 yilda mamlakatda mudofaa ehtiyojlari uchun 801 milliard dollar yo‘naltirildi, bu o‘tgan yilga nisbatan 1,4 foizga kamroqdir. Oxirgi o‘n yillikda AQSH qurol-yarog‘ xarid qilishni biroz qisqartirgan bo‘lsa-da, ilmiy-tadqiqot va ishlanmalarga kiritilgan sarmoyalarni 24 foizga oshirdi. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, bu holat hukumatning yangi avlod texnologiyalariga e’tibor qaratayotgani va strategik raqobatchilardan texnologik ustunlikni saqlab qolishga intilayotganidan dalolat beradi.

Ikkinchi o‘rinni egallagan Xitoy o‘z mudofaa budjetini ketma-ket 27 yil davomida uzluksiz oshirib kelmoqda. Pekin 2021 yilda armiyani qurollantirish va modernizatsiya qilishga taxminan 293 milliard dollar sarfladi, bu o‘n yil avvalgi ko‘rsatkichdan 72 foizga ko‘pdir. Shu bilan birga, mamlakat yalpi ichki mahsulotining o‘sishi fonida harbiy xarajatlarning YAIMdagi ulushi 1,7 foizgacha pasaydi. Xitoyning ushbu yildagi harbiy budjeti yangi besh yillik rejaning boshlanishiga to‘g‘ri kelib, aerokosmik va dengiz kabi sohalarda ilmiy-texnikaviy hamkorlikni mustahkamlashni o‘z ichiga oldi.

Kuchli beshlikning qolgan o‘rinlarini Hindiston, Buyuk Britaniya va Rossiya band etdi. Xususan, Dehlining 2021 yildagi harbiy xarajatlari 76,6 milliard dollarni tashkil etib, 0,9 foizga o‘sdi. Buyuk Britaniya esa bu borada 68,4 milliard dollar sarflagan bo‘lsa, Rossiya dunyo bo‘yicha beshinchi o‘rinni egalladi.